İyul 23, 2019

Görmə Əngəlli insanlara Ümid Olacaq Yeni Bir Cihaz Kəşf Edildi

Araşdırmaçılar görməklə əlaqədar beyin korteksində zərər meydana gəlməyən, ancaq gözlərindəki problem səbəbilə görmə maneəsi olan insanlar üçün böyük ümid vəd edən bir texnologiya yaratdı.

Görmə maneəli insanların yaşadığı bu problemin fərqli səbəbləri ola bilir. Doğuşdan görməklə əlaqədar beyin korteksi qismində problem yaşayan kəslər xaric, geri qalan insanlarda beynin bu qisimi problemsiz şəkildə çalışır. Gözlərdən hər hansı bir məlumat çatdırılması olmadığı üçün bu kəslər görə bilmir.

Orion adı verilən bir cihaz yaradan elm insanları, görmə funksiyasını cihazda olan kameranı istifadə edərək reallaşdırır. Kameradan gələn görüntülər korteks hissəsinə siqnal olaraq göndərilir. Bu siqnalları işləyən beyin, görmə əməliyyatını reallaşdıra bilir.

Edilən sınaqlarda müalicəsinə başlanan altı adamın hamısı görmə əməliyyatını reallaşdırmağı bacardı. Mütəxəssislər, Orion cihazı sayəsində gələcəkdə digər maneəli insanlara da kömək olmağa ümid edir.

Orion texniki olaraq iki qisimdən meydana gəlir. Bunlardan ilki, üstündə kameranın iştirak etdiyi bir eynəkdir. Digəri isə kameralardan gələn məlumatı beyinə çatdıran beyin implantıdır. Araşdırmaçı Denyel Yoşur, “gördüyümüz hər nöqtənin beyində ayrı bir nöqtəylə əlaqəli olduğunu və müəyyən nöqtələri tətikləmənin də görmə bacarığıyla əlaqəli olduğunu”, söyləyir.

Görmə qabiliyyətini itirmiş olan kəslər, qara bir ekranda təsadüfi olaraq meydana çıxan ağ kvadratların yerini çox böyük nisbətdə doğru şəkildə görə bilməyi bacardı. Yoşur, “nəzəri olaraq vizual mənada zəngin görünüşlər meydana gətirmənin mümkün olduğunu, bunun üçün minlərlə elektrod lazım olduğunu, inkişaf etmiş bir görünüş nöqtələmə matrisi qurulmasına ehtiyac olduğunu”, söylədi. Yəni edilməsi lazım olan şey, beyində əlaqədar qisimi tətikləyə biləcək bir sistem qura bilməkdir.

Araşdırmaçılardan olan Ceyms Spenser, bu anda görünüşün möhtəşəm olmadığını və daha çox 1980-ci illərin təhlükəsizlik kamerası görüntülərinə bənzədiyini,” söyləyir. Yenə dəhəyat yoldaşının üzünü seçə bilmək ya da özünə qaçan uşaqlarını görə bilmək bir çox adam üçün böyük xoşbəxtlik qaynağı olur.